Dark Marketing Nedir?

0
427

Dark marketing, karanlık pazarlama olarak bilinen bir gerilla pazarlama taktiği olup undercover marketing (hafiyeli pazarlama), stealth marketing (örtülü pazarlama), buzz marketing (vızıltılı pazarlama) ile bağlantısı olan bir pazarlama uygulamasıdır.

Adından da anlaşılacağı üzere, müşteriye empoze edilmeye çalışılan ve bu durumu örtülü bir şekilde müşteriye hissettirmeden uygulamaya dâhil eden süreçten oluşmaktadır. Mesela, sinema salonlarında neden patlamış mısır yeriz hiç düşündünüz mü ya da özellikle dizi izlerken geçmişten gelen bir çekirdek yeme alışkanlığı nereden gelmektedir? Düşünceleriniz kesinlikle doğru kapıyı gösteriyor.

1950’lerde ortaya çıkan, günümüze kadar gelen ve örnek alınan bir uygulamadan ortaya çıkan dark marketing temelinde patlamış mısır yatmaktadır. Evet evet 1950 yıllarında sinema salonlarında patlamış mısır yiyin algısı empoze edilerek alışkanlık kazandırılmıştır. Bu sayede ürün üretimi ve satışlarında ciddi artış meydana gelmiştir.

Karanlık pazarlamada bir yıldız veya toplum tarafından tanınmış biri vasıtasıyla bazı ürün ve markaların müşterilerin farkında olmadan bilinçaltına yerleştirilmesiyle potansiyel müşteri kitlesini oluşturma çabasına verilen addır. Yani dark marketing müşterilerin haberi olmadan ve onlara hissettirmeden pazarlama faaliyetlerinin gerçekleştirilmesidir. Bu tip pazarlamaya ajan tipi veya kılık değiştirmiş pazarlama da denmektedir.

dark-marketing-karanlik-pazarlama-nedirAmacı her ne kadar istediği veya ihtiyacı olduğu ürünü müşteriye yapılan pazarlama faaliyetlerini hissettirmeden sağlayabilmek olduğu savunulsa dahi asıl amaç müşteriye ihtiyacı olmayanı ihtiyaç olarak yaratabilmekten oluşuyor. Tipik bir pazarlamacının görevi olan durumun form bulmuş halinden meydana gelmektedir.
Karanlık pazarlamayı en çok kullanan firmalar arasında yasaklar ve yasal düzenlemeler öncesinde sigara şirketleri yapıyordu. Şuan yasal düzenlemeler ile ülkemizde tütün ve tütün ürünleri ile alkollü içeceklere ait tüm reklamlar yasak olmasına rağmen güzel ve akıla gelmez bir taktiği sigara üreticileri şu aralar sıklıkla kullanıyor.
Öncelikle gelişen ve değişen dünyada teknolojinin getirileri oldukça fazla ve bu durum tütün mamulleri üreticilerini de oldukça etkilemiş durumda, bilindiği gibi daha az zararlı olduğu savunulan ve bununla birlikte satışlarında ciddi bir artış meydana gelen elektronik sigaralar şu sıralar en çok duyduğumuz tütün ürünleri başında geliyor. Aynı zamanda müşteriyi daha az zararsız olarak etkiliyor ve bu durum tütün mamulleri satan firmaların satışlarında düşüşler yaratıyor. Peki ya yakın zamanda haberlerde dolaşan elektronik sigaraların patladığına dair haberlere rastladınız mı? Bu durum kullanıcıları korkutup normal tütün ürünlerine yöneltmiyor mu? Ve sizce elektronik sigaralar gerçekten patlıyor ve bu yüzden tüketiciler normal sigaraya geri dönüş yapıyor olduğu yüzde yüz doğru mu? Elbette ki elektronik sigaralarda yaşanan böyle bir problem vardır ancak bunun bu kadar haber olması ve tüketicisine yansıtılması altında yatan gizli bir karanlık pazarlama taktiğine göz kırpmak gerekiyor.

Bu durumun yaşandığı gibi karanlık pazarlamanın birçok farklı taktiği de bulunuyor. Önemli aktörlerin kullanılmasıyla karanlık pazarlamayı yaygın hale getirmek de mevcuttur. Aynı zamanda yasal düzenlemeler ve yasaklar öncesinde ülkemizde yapılan ve Efes tarafından düzenlene Efes Pilsen Cup Basketbol, Yeni Rakı önderliğinde düzenlenen ve büyük ses getiren Yeni Rakı Meze ve Müzik Festivali ve hala Beyoğlu, Beşiktaş gibi bazı semtlerin sokaklarında rastladığımız ‘‘ sokakta hayat var’’ mottosu adı altında bulunan Efes markası da göze çarpıyor.

Dark marketingde marka ismi, logosu veya açık iletişimi yasak olan durumlarda karşımıza çıkabilir. Bu durumda markanın karakteriyle özdeşleşmiş alt elementleri kullanarak markayla direkt bir bağ kurulmasını sağlar. Bu bazen sanat yönetimi ve tipografik elementler, bazen renk skalası bazen ise ürün tasarımıdır. Yarışma programlarında reklam olmasın diye yarışmacıların üzerinde olan kıyafetlerin markasının üzerine siyah bant yapıştırılsa dahi siz o ürünün hangi markaya ait olduğunu rahatlıkla anlayabilirsiniz.

karanlik-pazarlama-medcezirKaranlık pazarlamanın en çok ses getiren uygulamaları son yıllarda Türk dizilerinde çokça rastladık. Birkaç yıl önce ekrana veda eden Medcezir dizisinde kullanılan telefonlar hatta telefonlar haricinde zil sesi melodileri ve o dönemde yeni piyasaya çıkan telefonla uyumlu saatlerin reklamını Samsung çok güzel bir şekilde sağlamıştır. Dizi ve telefon zil sesi ile satışlarında o dönemde ve Note serisinde ciddi kar elde etmiştir. Aynı zamanda birçok dizide rastladığımız Apple ürünleri de gizli bir karanlık pazarlama örneği olarak karşımıza çıkıyor.

Filmlerde rastlanılan ürün yerleştirmelerin karanlık pazarlama ile ilgisini bu sayede örneklerle açıklamış olduk. İlk başta tanımlarla çok fazla yer edinmese bile verdiğimiz örneklerde bulunan diziyi az çok takip ettiyseniz ya da rastladıysanız, filmlerde fark ettirmeden de olsa ürün yerleştirmelere gözünüz iliştiyse bu konuda hemfikir olabildik demek ☺

Pazarlama dikkat işidir, bakmak değil baktığını gerçek olarak görmek gerekir.

İlk sen yorum yap!

Cevap ver